WKK vervangen in de glastuinbouw: wat betekent dat voor uw aansluiting?

Jarenlang was de WKK het hart van de kas. Eén installatie op gas leverde warmte, elektriciteit en CO2 tegelijk, en de stroom die u over had, verkocht u aan het net. Voor steeds meer telers rekent dat model niet meer. Gas is duur geworden en de sector stuurt aan op elektrificatie.

Wie zijn WKK wil vervangen, kijkt meestal eerst naar de warmtebron: een warmtepomp of een e-boiler. Maar de grootste verandering zit vaak ergens anders: in uw elektriciteitsaansluiting. Waar uw bedrijf eerst stroom produceerde, gaat het nu stroom afnemen. In dit artikel leest u wat dat betekent voor uw aansluiting, uw eigen transformatorstation en de rol die een batterij daarin kan spelen.

Waarom telers hun WKK vervangen

Een WKK (warmtekrachtkoppeling) is een gasmotor die tegelijk elektriciteit en warmte opwekt. In de glastuinbouw wordt ook de CO2 uit de rookgassen gebruikt om het gewas sneller te laten groeien. Die combinatie maakte de WKK lange tijd de logische keuze.

Dat de balans verschuift, komt vooral door de gasprijs. Een installatie die draait op gas is voor veel telers niet meer rendabel. De logische vervolgstap is elektrificeren: warmte en stroom uit elektriciteit in plaats van uit gas.

Wat komt er in de plaats van een WKK?

Een WKK doet drie dingen tegelijk. Wie hem vervangt, moet voor elk van die drie functies een nieuwe oplossing kiezen.

Functie van de WKK	Mogelijke vervanging	Gevolg voor uw stroomvraag
Warmte	Warmtepomp, e-boiler, of een combinatie met een warmtebuffer	Stijgt sterk: warmte wordt nu met stroom gemaakt
Elektriciteit	Afname van het net, eigen zonnepanelen, batterij	U wordt afnemer in plaats van leverancier
CO2 voor het gewas	Externe CO2-levering	Geen directe invloed

In de praktijk kiezen veel telers voor een combinatie. Zonnepanelen op of naast de kas leveren overdag stroom. Een batterij slaat het overschot op en geeft het af wanneer het bedrijf het nodig heeft, of levert het terug aan het net. Een warmtepomp of e-boiler maakt de warmte, eventueel met een buffer zodat u kunt stoken op momenten dat stroom goedkoop of beschikbaar is.

Welke combinatie voor uw bedrijf het beste werkt, hangt af van uw teelt, uw warmtevraag en vooral van de ruimte die er op het net is.

Wat verandert er aan uw aansluiting?

De belangrijkste verandering: uw stroom gaat de andere kant op. Een WKK wekte zelf stroom op. Zonder WKK moet die stroom van het net komen, en als u de warmte elektrisch opwekt, komt daar nog een flinke vraag bij.

Dat heeft drie gevolgen waar u vroeg bij stil moet staan.

Uw gecontracteerd vermogen voor afname past mogelijk niet meer. Uw aansluiting is afgestemd op hoe u het net tot nu toe gebruikte. Een warmtepomp of e-boiler kan uw afnamevraag ver boven het huidige contract tillen. Dan moet u bij de netbeheerder meer transportvermogen aanvragen, of uw aansluiting laten verzwaren. Lees meer in Netverzwaring aangevraagd. En nu?

Extra afname is niet overal direct beschikbaar. In grote delen van Nederland is het net vol. Krijgt u niet direct het vermogen dat u wilt, dan zijn er alternatieven, zoals blokstroom: extra transportvermogen binnen vaste tijdsblokken. Meer over de achtergrond leest u in ons artikel over netcongestie.

Uw vermogensvraag moet opnieuw berekend worden. Tel de nieuwe installaties op, houd rekening met gelijktijdigheid en vergeet toekomstige uitbreiding niet. Hoe u van kW naar kVA rekent, leest u in Transformator vermogen berekenen.

Kan uw huidige transformatorstation blijven staan?

Veel telers met een WKK hebben al een eigen transformatorstation op het terrein. Dat station is gebouwd voor de situatie van toen: een WKK die stroom het net op stuurde. Of het geschikt is voor de nieuwe situatie, hangt af van drie vragen.

1. Is het vermogen voldoende? Als uw afnamevraag stijgt, moet de transformator dat aankunnen, met marge.
2. Wat is de staat van het station? Een station dat al lang meedraait, kan aan vervanging toe zijn, los van het vermogen.
3. Past de configuratie nog? Een WKK, een warmtepomp en een batterij stellen elk andere eisen aan de schakelinstallatie en de transformator.

Is een zwaarder of extra station nodig? Op onze pagina over het transformatorstation voor glastuinbouw en agrarische bedrijven ziet u welke compactstations passen bij een kas of agrarisch bedrijf, en hoe de overstap van WKK naar warmtepomp en e-boiler eruitziet.

Twijfelt u tussen moderniseren en vervangen, lees dan Transformatorstation moderniseren of vervangen. Is een nieuw station nodig, dan levert DBT Energie compactstations en maatwerkstations van 250 tot 3150 kVA, geschikt voor alle netbeheerders.

Welk compactstation past bij uw nieuwe vermogensvraag?

Compactstation	Vermogen
CST 630H	400 tot 630 kVA
CST 1250H	1000 tot 1250 kVA
CST 2000H	1600 tot 2000 kVA
CST 2500H	2000 tot 2500 kVA

Ligt uw vraag daartussen of daarboven, dan bouwen we een station op maat tot 3150 kVA. Alle compactstations zijn bedoeld voor buitenopstelling en leverbaar in elke RAL-kleur. Is er binnen een bedrijfsgebouw ruimte, dan is ook een inpandig transformatorstation mogelijk. En vraagt uw netbeheerder om een station volgens zijn programma van eisen, dan levert DBT het inkoopstation.

Een batterij in plaats van een WKK: waar moet u op letten?

Een batterij neemt een deel van de rol van de WKK over. Hij vangt pieken in uw stroomvraag op, slaat zonnestroom op voor later en kan stroom terugleveren wanneer het net daarom vraagt. Zeker bij netcongestie kan een batterij het verschil maken tussen wachten op netcapaciteit en nu al elektrificeren.

Eén technisch punt wordt vaak over het hoofd gezien: de spanning. Grote batterijsystemen werken vaak op een andere laagspanning dan de gebruikelijke 400 volt in uw bedrijf. Om de batterij op het middenspanningsnet aan te sluiten, is dan een transformator nodig die precies op die spanning is afgestemd.

Naast de aansluiting is ook de aansturing belangrijk. Een batterij levert pas echt op als hij op het juiste moment laadt en ontlaadt. Met energiebeheer en monitoring houdt u zicht op uw verbruik en blijft u binnen uw gecontracteerd vermogen. Meer over batterijopslag leest u op onze pagina over energieopslag.

WKK vervangen in vijf stappen

1. Breng uw energievraag in kaart. Hoeveel warmte en stroom gebruikt u, en wanneer? Kijk ook naar de pieken op koude winterdagen.
2. Kies de vervangende installaties. Warmtepomp, e-boiler, zonnepanelen, batterij of een combinatie. Laat de keuze afhangen van uw teelt en uw warmtevraag.
3. Bereken uw nieuwe vermogensvraag. Tel de installaties op, houd rekening met gelijktijdigheid en neem marge voor groei. Hoe dat werkt, leest u in Transformator vermogen berekenen.
4. Vraag tijdig vermogen aan bij uw netbeheerder. Doorlooptijden kunnen lang zijn, zeker in gebieden met netcongestie. Vraag ook naar alternatieven zoals blokstroom.
5. Laat uw transformatorstation beoordelen. Kan het bestaande station blijven, moet het worden aangepast of is een nieuw compactstation nodig? Neem de batterij hierin mee. Na oplevering kan DBT ook het IV-schap en onderhoud verzorgen.

Begin met stap 1 en 3 voordat u installaties bestelt. De ruimte op het net bepaalt in veel gevallen wat er mogelijk is, en niet andersom.

Veelgestelde vragen over WKK vervangen

Kort samengevat

Een WKK vervangen is meer dan een andere warmtebron kiezen. Uw bedrijf gaat van stroom leveren naar stroom afnemen, en dat raakt uw aansluiting, uw gecontracteerd vermogen en uw transformatorstation. Begin daarom bij de vermogensvraag en de ruimte op het net. Een batterij kan helpen om pieken op te vangen en zonnestroom te benutten, mits de aansluiting erop is afgestemd.

Uw WKK vervangen? Wij denken mee.
DBT Energie levert transformatorstations en compactstations van 250 tot 3150 kVA voor telers en agrarische bedrijven en andere grootzakelijke energiegebruikers, en denkt mee over de combinatie met batterijopslag. Benieuwd waar de investering van afhangt? Lees wat een transformatorstation kost. Bel 085 902 0214 of mail verkoop@dbt-energie.nl.

→ Vraag een offerte op maat aan